Omgaan met Tegenslag…

…vanuit de Narratieve Aanpak! Laat je innerlijke archetypen dus maar meewerken.

Als jij lekker draait, dan loopt jouw werk en/of jouw leven vaak op rolletjes. Maar in lastige tijden schuurt of stagneert het. Mijn oma zei altijd: “Kind, alles komt in drieën. Het goede, maar ook de tegenslagen.” Ik heb het nooit geteld, maar snap wel wat ze bedoelde. Als het tegenzit in je werk of in je leven, dan steekt onzekerheid de kop op. Je gaat jezelf afvragen of je wel op het goede pad zit. Je twijfelt over jezelf, je volgende stap. Soms zal je zelfs verlamming voelen en komt er niets meer uit je handen. En je bent hierin niet de enige….

In deze post wil ik je meenemen in hoe je op een narratieve manier met tegenslag om kan gaan. Je kan tegenslagen nooit voorkomen, maar je hebt wel een keuze in hoe je ermee omgaat. Als je jouw tegenslag met een narratieve bril op bekijkt, ontstaan er andere mogelijkheden. Want je bent, ook als je als éénpitter of zelfstandige werkt, nooit écht helemaal alleen: jouw innerlijke netwerk vol archetypen werkt met je mee, of ja….. juist tegen je. Altijd! Ook als je je daar niet van bewust bent 😉.

Als je eerst wilt weten wat archetypen nu eigenlijk zijn? Lees dan mijn blog daarover.
Wil je gewoon lekker met verschillende archetypen aan de slag? Kijk dan in mijn agenda.

Jouw innerlijk managementteam

Zie jezelf als een giga onderneming met ontelbaar hoeveel innerlijke medewerkers. Jung noemde deze ‘medewerkers’ archetypen, Plato had het over oervormen, of oerkarakters in ons. Ze worden ook wel ‘innerlijke ikken’, of subdelen van onze persoonlijkheid genoemd. Geef het maar het naam…

Waar het om gaat, is dat deze giga innerlijke onderneming ook een managementteam heeft. Dit managementteam bestaat uit 8 – 12 archetypen, die het meest actief zijn in jou. Archetypen die continu in alles wat jij zegt, doet of laat meedoen. Bewust en onbewust.

Jij bent de CEO van dit interne managementteam. De man of vrouw die richting geeft, of richting zou moeten geven. Hoe duidelijker jij weet wie er bij jou aan die tafel zitten, hoe makkelijker je in je leven koers houdt, ook als het spannend wordt.

Archetypen als kompas

Sommige archetypen ken je vast. De Saboteur of Criticus bijvoorbeeld. Die stem in jou die steeds zegt: “Je bent niet goed genoeg.” of “Je kan het niet.” Dit archetype kan enorm verlammen. Maar ieder archetype heeft óók een lichte, helpende kant. De lichte kant van de Saboteur is dat hij of zij je uitdaagt om boven jezelf uit te stijgen, om nog beter te worden.

Andere voorbeelden van archetypen zijn de Krijger in jou, die je helpt om te gaan staan voor wat jij echt belangrijk vindt. Of het Kind in jou, dat zowel je speelse, als je gewonde kant in zich herbergt. Maar denk bij archetypen, die in jou actief zijn, ook bijvoorbeeld aan plaatsen, of dingen, of dieren. “Ik laat de Leeuw in mij los.”, is een voorbeeld van een archetypische uitspraak, die iedereen direct begrijpt.

Als jij beter weet welke archetypen in jou actief zijn, dan maak je bewuster keuzes om iets wel of niet te doen. Je (her)kent hun lichte- en hun schaduwkant. En daarmee ook het gedrag van jezelf dat daarbij hoort.

Waarom dit werkt in tijden van tegenslag

De oorzaak van tegenslag heb je niet altijd in de hand. Hoe je ermee omgaat wel. Contact maken met je innerlijke archetypen geeft zelfvertrouwen en daadkracht. Je benut de wijsheid die gewoon al in je is en dat is veel meer dan je denkt.

De kunst is om jouw innerlijk managementteam te leren kennen. Zodat niet zij in de lead zijn in jouw leven, maar jijzelf de richting blijft bepalen. Onderstaande oefening helpt om kennis te maken met jouw eigen boardroom.

Oja, wellicht overbodig, maar wel goed om te weten: Net zoals bij een ‘echte’ multinational, is ook bij jouw interne multinational jouw managementteam niet in beton gegoten. Afhankelijk van de fase in jouw leven zal jouw managementteam verschillen.

Daarnaast is het ook nog zo dat in bepaalde specifieke situaties, bijvoorbeeld bij een specifieke opdracht op je werk, er archetypische subteams actief worden, zoals jouw creatieve team, of jouw verzorgende team. Maar dit soort subteams worden aangestuurd door jouw interne managementteam. Vandaar dat we daar als eerste kennis mee maken.

Oefening: maak je innerlijke boardroom zichtbaar (15 – 30 minuten)

Doel: Inzicht krijgen in de archetypen die nu het meest actief zijn in jouw leven of in je werk. Daarnaast leer je hoe dit managementteam je kunnen steunen in tijden van tegenslag.

Benodigdheden:

• 1 vel papier (liefst A3)
• Pen + 3–6 gekleurde stiften of markers
• Timer

Tip: Doe deze oefening het liefst in één flow. Snel schrijven, niet censureren en zeker niet gaan nadenken. Alles is welkom, want daarmee krijg je het meest zuivere beeld van jouw innerlijke archetype.

1. Stap 1 : Bepaal je vraag of focus (1 min)
   Schrijf in het midden van je vel: “Wat speelt er nu in mijn leven/werk?” of pak een concreet thema: “Mijn volgende stap in [project].”
2. Stap 2 : Brainstorm ongefilterd (15 – 20 min)
   Zet je timer op 15 – 20 minuten. Schrijf alle gedachtes op die in je opkomen als je aan je vraag of thema denkt: losse woorden, halve en hele zinnen, beelden, grappen, twijfels, briljante ideeën, etc
   Denk NIET na over structuur of ordening. Vul gewoon het vel. Alles is ok. En je mag alles overal rondom je vraag of thema opschrijven. Zolang je al die 15 – 20 minuten maar door blijft schrijven.
3. Stap 3 : Cluster door middel van kleuren (5–10 min)
   Geef alles wat naar jou idee bij elkaar hoort dezelfde kleur:
   • Geef alle grappige opmerkingen dezelfde kleur.
   • Markeer onzekerheden met een andere kleur.
   • Geef krachtige, zelfverzekerde zinnen weer in een andere kleur.
   • Kleur ook, bijvoorbeeld,  je ideëen/visie in eenzelfde kleur en de creatieve oplossingen weer een andere kleurZo ontstaat er diverse duidelijke ‘eilanden’ op je vel. Groepen van dezelfde type gedachten. Deze clusters zijn de teksten (opmerkingen) van de verschillende innerlijke ikken in jou. Jouw verschillende archetypen, dus.
4. Stap 4 : Geef ieder cluster een archetypische naam (3–5 min)
   Kijk naar elk cluster en geef het een naam die klopt voor jou.Voorbeelden: Artiest, Clown, Krijger, Hart, Grot, Sleutel, Leeuw, Grijze Muis. Een persoon, plek, dier of ding, zolang jij het maar meteen voelt. Dit zijn jouw innerlijke werknemers. Er is dus geen goed of fout bij de benaming. Jij bepaalt.
5. Stap 5 : Bekijk jouw managementteam (3–5 min)
   Beantwoord kort deze vragen voor jezelf:
   • Is mijn managementteam in balans? Of is er een archetype dat heel dominant aanwezig is? Met andere woorden: Wie schreeuwt het hardst?
   • Welke archetypen komen slechts een paar keer voor en hoor of zie je dus veel minder in jouw leven?
   • Wat zijn de lichte en de schaduwkanten van jouw archetypen?
   • Welke archetypen laten hun schaduwkant vooral zien in jouw leven? Wat levert jou dit op? Wat gebeurt er als je verbinding maakt met hun lichte kant?
   • Welke archetypen helpen jou? Welke belemmeren?
   • Naar welke archetype wil je wat vaker luisteren de komende week?Noteer 1–2 zinnen per vraag.
6. Stap 6 : Sluit af als CEO van jouw managementteam (2 min)
   Neem de onderstaande besluiten, zodat jij leiding geeft aan jouw team.
   Rond mijn vraag/ thema
   
   • luister ik de komende week extra naar: [archetype].
   • parkeer of begrens ik juist: [archetype] (en hoe je dat doet).
   • ga ik vandaag als eerste … [kleine, haalbare concrete stap].Alles wat je aandacht geeft, groeit. Plan indien nodig gelijk een moment in je agenda.

Resultaat als jij leiding geeft aan jouw archetypisch managementteam

Wat deze oefening je oplevert

• Zelfinzicht: je ziet in één oogopslag wie er ‘aan tafel’ zit en waar bepaald gedrag of reacties bij jou vandaan komen.
• Richting: je bepaalt bewust welke innerlijke stem je volgt en hoe je dus met de tegenslag om gaat. Zo krijgen ook de minder zichtbare kanten van jou de ruimte om zichtbaar te worden.
• Rust & focus: van ruis naar regie.Herhaal deze oefening gerust maandelijks of wanneer het schuurt. Zo krijg je jouw managementteam steeds helderder voor ogen en dan ben en blijf jij in de lead.

Veel vergaderplezier met jouw managementteam!

En heb je een keer zin in een heidag? Neem contact op.
Wil je vaker tips of inspirerende oefeningen van mij? Schrijf je in voor ‘Gebalanceerd Verhaal’

Wordt vervolgd…

Frédérique te Dorsthorst – de Muij

november 2025

www.balancedstory.com